De geschiedenis van Hertog Karel van Gelre

Hertog Karel van Gelre

Karel van Gelre, geboren op 9 november 1467 in Grave. Karel van Gelre werd ook wel Karel van Egmont genoemd en was hertog van Gelre en graaf van Zutphen uit het huis Egmont. Karel van Gelre was de zoon van Adolf van Egmont (hertog van Gelre en graaf van Zutphen) en Catharina van Bourbon.

In 1487 had de Bourgondische hertog Maximiliaan van Habsburg Gelre een nieuwe bestuursvorm opgelegd. De Bourgondisch-Habsburgse invloed stuitte op veel weerstand in Gelre. Het Gelderse verzet werd gesteund door de Franse koning Lodewijk XI, die de groeiende macht van het Bourgondische hertogdom met ongerustheid aanziet. Karel van Egmond bindt namens Gelre de strijd aan tegen de buitenlandse overheersers. Als de Gelderse steden hem in 1492 erkennen als hertog gaat Karel van Egmond verder door het leven als Karel van Gelre. Een jaar later krijgt Bourgondië in de persoon van Filips de Schone een nieuwe vorst.

In 1505 moet Karel van Gelre zijn meerdere erkennen in Filips de Schone en hem trouw beloven. Karel weet echter in vermomming te ontsnappen aan zijn Bourgondische heer. Een volgende legerinval in 1511 krijgt Karel ook niet op de knieën en in 1513 erkennen de Bourgondiërs hem als hertog van Gelre.

In 1515 krijgt Bourgondië een nieuwe vorst: Karel V, die door huwelijken, erfenissen en verkiezingen koning van Spanje, keizer van Duitsland en heer der Nederlanden is geworden. Tegen zoveel macht kan Karel van Gelre niet op en hij sluit in 1519 vrede.

In 1531 werd door hertog Karel van Gelre toestemming verleend voor het houden van een jaarmarkt. Hieruit blijkt dat Winterswijk een rol vervulde als regionaal marktcentrum. In die tijd was de textielnijverheid, gezien de aanwezigheid van een gilde van linnenwevers, al van enige betekenis.

De dood van de hertog, in 1538, is het einde van een wanhopige strijd. Karel van Gelre wordt in Arnhem in een marmeren graftombe in de St. Eusebiuskerk begraven. Gelre heeft van alle gewesten zijn vrijheid het langst behouden, maar in 1543 krijgt Karel V, bij het verdrag van Venlo, ook over dit gewest en haar steden de zeggenschap.